Loading...
An dtacóidh tú le Sasana? Sin an cheist a chuireann gach Éireannach orthu féin roimh gach mórchomórtas, agus ní bhíonn an freagra simplí riamh. Tá an caidreamh idir Éire agus Sasana ar an bpáirc sacair mar phósadh fada — lán de ghrá, d’fhuath, de mheas, agus de fhrustrachas, uaireanta sa nóiméad céanna. Mar anailísí gealltóireachta a chaith naoi mbliana ag scríobh faoi chorrlaigh agus staitisticí, caithfidh mé a admháil go bhfuil mo chaidreamh féin le Sasana casta. Féachaim ar a n-imreoirí gach Satharn sa Phríomh-Sraith, tá meas agam ar a gcuid tallainne, ach nuair a thagann Corn an Domhain, bíonn cuid díom ag iarraidh go gcaillfidh siad — agus cuid eile ag iarraidh go mbuafaidh siad, mar tá imreoirí le sinsearacht Éireannach ina measc, agus mar go bhfuil gach Éireannach cleachtaithe le foireann Shasana a fheiceáil ar an teilifís gach seachtain. I nGrúpa L le Cróit, Gána agus Panamá, tá Sasana ar cheann de na ceannaírí don chomórtas iomlán, agus seo an t-alt a mhíníonn gach rud ba chóir duit a fhios faoin bhfoireann is conspóidí i gcomhthéacs Éireannach.
Cáiliú Shasana — An Bóthar go SAM
Tá scéal grinn ag baint le cáiliú Shasana — ní mar gheall ar dhráma, ach mar gheall ar easpa dráma. I gcomparáid le hÉirinn, a chaill ar chiceanna éirice i bPrág, nó leis an Albain, a d’fhan 28 bliain, bhí bóthar Shasana go SAM chomh réidh le bóthar mótarbhealaigh. Bhuaigh siad a ngrúpa cáiliúcháin le cúig phointe chun cinn, chaill siad cluiche amháin as deich gcinn, agus chríochnaigh siad le difríocht cúl de +22. Is é sin le rá go raibh siad ar leibhéal difriúil ar fad óna gcomhraiceoirí sa ghrúpa. Bhí an cáiliú chomh héasca sin gur úsáid an bainisteoir an t-am le triail a bhaint as leaganacha amach éagsúla agus le himreoirí óga a thabhairt isteach — lúchas nach raibh ag Éirinn ná ag an Albain, a bhí ag troid ar son a n-anama i ngach cluiche. Sin an difríocht idir foireann mhór agus foireann bheag — cáilíonn Sasana ag sodar, agus cáilíonn an chuid eile againn ag rith ar nós ár mbeatha de.
Ach ní hé cáiliú atá ag cur imní ar lucht leanúna Shasana — is é feidhmíocht ag mórchomórtais atá. Shroich Sasana cluiche ceannais Euro 2024, agus chaill siad don Spáinn 1-2 i gcluiche inar imir siad go mall, go cúramach, agus gan an sórt fuinnimh a bheifeá ag súil le foireann a bhí ar tí stair a dhéanamh. Roimhe sin, cluiche ceannais Euro 2020 — caillte ar chiceanna éirice in aghaidh na hIodáile, i Wembley féin, le 55,000 lucht leanúna Sasanach sa staidiam. Leathchraobh Chorn an Domhain 2022 — caillte don Fhrainc 1-2, nuair a chaill Kane cic éirice sa dara leath a d’fhéadfadh an cluiche a chothromú.
Tá patrún ann: téann Sasana i bhfad, ach ní théann siad go dtí an ceann. Sin an frustrachas is mó dá lucht leanúna — an tallann atá acu, na himreoirí atá ag imirt sna clubanna is fearr ar domhan, agus fós, ní bhuaileann siad an corn. Ní fhaca Sasana buachán mór ó 1966, agus tá 60 bliain d’fhanacht ar na guaillí sin. Is cosúil le mallacht é — an tallann ann, na deiseanna ann, ach an toradh deireanach ag éalú gach uair. Don Éireannach a fhéachann ar an scéal seo, tá meascán de thrua agus de shásamh rúnda ann — tá a fhios againn féin cad is fanacht ann, ach tá cineál spraoi ag baint le foireann mhór ag fulaingt an rud céanna.
Don gheallaire Éireannach, tá an patrún seo tábhachtach. Tá corrlaigh Shasana go minic ró-ghearr — is é sin le rá go bhfuil na geallghlacadóirí ag tabhairt ró-mheas dóibh mar gheall ar an tallann, gan an stair teipe a chur san áireamh. Sin an áit a bhfuil luach i gcoinne Shasana i margaí áirithe, mar a mhíneoidh mé níos déanaí.
Imreoirí Eochair — Saka, Bellingham, Rice
Nuair a d’fhéach mé ar an bpainéal Sasanach don chomórtas seo, bhí sé mar a bheadh tú ag féachaint ar chatalóg de na himreoirí is fearr ar domhan. Ní áibhéil é sin. Tá Sasana ar cheann de na foirne is domhaine sa chomórtas, le rogha imreoirí nach bhfuil ag aon fhoireann eile ach an Fhrainc.
Bukayo Saka, ag 24 bliain d’aois, tá sé ar cheann de na himreoirí imeallíne is fearr ar domhan. Tá luas, dríbliú, agus éirim chúl aige a fhágann go bhfuil sé ina thromluí do gach cosantóir. Ag Euro 2024, bhí sé ar cheann de na himreoirí ab fhearr sa chomórtas iomlán, agus tá sé ag dul ó neart go neart ina chlub. Jude Bellingham, ag 22, tá sé tar éis a bheith ina réalta domhanda le dhá bhliain anuas — buillí cúil ó gach uillinn, rithanna ó lár na páirce, agus an cineál muiníne nach bhfeiceann tú ach uair sa ghlúin. Nuair a bhí Sasana i dtrioblóid ag Euro 2024, ba é Bellingham a shábháil iad le buille cúil iontach sa nóiméad deireanach in aghaidh na Slóvaice.
Agus ansin tá Declan Rice — an t-imreoir is conspóidí i gcomhthéacs Éireannach. D’imir Rice trí chluiche d’Éirinn ag leibhéal faoi-21 roimh chinneadh a dhéanamh athrú go Sasana in 2019. Is cuimhin liom an frustrachas a bhraith mé an lá sin — imreoir den scoth, tógtha i Sasana ach le sinsearacht Éireannach, ag roghnú an geansaí bán. Ach tar éis sé bliana, tá an frustrachas maolaithe. Is lár páirce den scoth é Rice — ceann de na himreoirí is fearr sa Phríomh-Sraith, le meascán de neart fisiciúil, léamh cliste ar an gcluiche, agus cumas pas a bhfuil sé deacair a shárú. Is é ceann de na himreoirí is tábhachtaí ag Sasana, agus d’Éireannaigh, tá sé ina nasc beo idir an dá fhoireann.
Thar na himreoirí sin, tá Phil Foden, an réalta ó Manchester City a bhuaigh an Phríomh-Sraith ceithre huaire as a chéile — tallann nach bhfeiceann tú ach uair sa ghlúin, le cumas dríbliú agus pasála atá ar leibhéal Messi. Tá Harry Kane fós ag scóráil ag 32, agus é anois i Munich le Bayern, áit ar bhuaigh sé an Bundesliga agus áit a bhfuil sé fós ar cheann de na strikers is fearr ar domhan le breis agus 65 cúl idirnáisiúnta. Trent Alexander-Arnold, cosantóir deas le Liverpool a imríonn mar lár páirce freisin, le cumas traschur agus pas nach bhfuil ag aon chosantóir eile. Agus Luke Shaw, nuair atá sé sláintiúil, ar cheann de na cosantóirí clé is fearr sa Phríomh-Sraith.
Tá doimhneacht sa phainéal nach bhfuil ag beagnach aon fhoireann eile — má thiteann imreoir amach, tá ionadaí den scoth ar fáil. Cole Palmer, an t-imreoir is nuálaí ag Chelsea, in ann teacht isteach do Foden. Eberechi Eze, le Crystal Palace, in ann teacht isteach do Bellingham. Marc Guehi sa chosaint, Kobbie Mainoo i lár na páirce. Sin an buntáiste is mó atá ag Sasana, go háirithe i gcomórtas 39 lá mar Chorn an Domhain 2026 ina mbeidh tuirse ina fachtóir mór. Is féidir le Sasana a bpainéal a rothlú gan titim i gcaighdeán, rud nach féidir leis an Albain ná le formhór na bhfoirne eile sa chomórtas.
Grúpa L — An Chróit, Gána, Panamá
Suigh siar agus lig dom an fhírinne a rá: tá Grúpa L ar cheann de na grúpaí is éasca sa chomórtas. Sasana, an Chróit, Gána agus Panamá — tá Sasana ar leibhéal difriúil ar fad ón triúr eile, agus mura dtéann siad ar aghaidh sa chéad áit, bheadh sé ina scannal.
An Chróit, cé go bhfuil siad tar éis trí leathchraobh i gcomhair dhá chomórtas deireanacha (2018 agus 2022), tá siad ag dul in aois. Tá Luka Modric ag 40 bliain d’aois ag an am seo, agus cé go bhfuil sé fós iontach, ní féidir leis na cosa céanna a rith a bhí aige cúig bliana ó shin. Ach tá Josko Gvardiol, ag 24, mar cheann de na cosantóirí is fearr ar domhan, agus tá Mateo Kovacic fós ina lár páirce den scoth. Ní bheidh an Chróit éasca — tá stair acu ag Corn an Domhain a léiríonn go bhfuil siad in ann foirne móra a chur i dtrioblóid, agus bhí Sasana vs an Chróit sa leathchraobh in 2018 nuair a chaill Sasana. Beidh cuimhne ag na himreoirí Sasanacha ar an oíche sin i Moscó.
Tá Gána ag atógáil tar éis Corn an Domhain bocht in 2022, áit ar chríochnaigh siad ag bun a ngrúpa le pointe amháin. Tá tallann óg acu, go háirithe i lár na páirce, ach ní bhagraíonn siad ar Shasana go réadúil. Agus tá Panamá ag freastal ar a dara Corn an Domhain riamh tar éis a gcéad cheann in 2018, áit ar chaill siad gach cluiche grúpa. Don Albain i nGrúpa C, d’fhéadfaí éad a bheith acu le Sasana — dá mbeadh Grúpa L acu, bheadh seans i bhfad níos fearr acu dul ar aghaidh.
Na cluichí: Sasana vs an Chróit ar an 17 Meitheamh i Dallas, Sasana vs Gána ar an 23 Meitheamh i mBostún, agus Sasana vs Panamá ar an 27 Meitheamh i MetLife Stadium, Nua-Eabhrac — an staidiam céanna ina mbeidh an cluiche ceannais ar an 19 Iúil. Don Éireannach atá ag pleanáil turas go SAM, tá na cathracha seo ar fad ar Chósta an Oirthir, rud a fhágann go bhfuil sé praiticiúil freastal ar chluichí na hAlban i mBostún agus cluichí Shasana i mBostún agus i Nua-Eabhrac araon. Is fiú plean a dhéanamh — cluiche na hAlban vs Maracó ar an 19 Meitheamh i mBostún agus ansin cluiche Shasana vs Gána ar an 23 Meitheamh, arís i mBostún. Dhá chluiche, ceithre lá, cathair amháin — deis iontach don Éireannach ceilteach-Sasanach a bhfuil ticéid aige.
Corrlaigh Shasana — An Ceannaíre Eorpach?
Chuir mé uair an chloig ag scrolláil trí na corrlaigh Sasanach an tseachtain seo, agus seo an pictiúr: Sasana le Corn an Domhain a bhuachán — corrlaigh timpeall 9/2 ag formhór na ngeallghlacadóirí, rud a fhágann gur iad an tríú ceannaíre taobh thiar den Fhrainc (7/2) agus den Bhrasaíl (4/1). Tá an Airgintin ag 5/1 freisin. An bhfuil luach sna corrlaigh sin? Ar bhealach, níl — tá stair Shasana ag mórchomórtais ag tabhairt le fios nach mbuafaidh siad, agus tá na corrlaigh ró-ghearr don riosca. Ach ar bhealach eile, seo í an fhoireann is tallannúla atá ag Sasana le 30 bliain, agus tá an formáid nua 48-foireann ag tabhairt níos mó seansanna d’fhoirne móra dul ar aghaidh.
Na margaí is suimiúla dom? Sasana le barr Ghrúpa L a bhuachán — corrlaigh timpeall 2/7, ró-ghearr ar luach ach beagnach cinnte. Sasana le dul chomh fada leis an leathchraobh — timpeall 6/4, rud atá níos suimiúla. Agus an margadh a mheasaim a bhfuil an luach is fearr ann: Sasana a bhualadh sa leathchraobh nó sa chluiche ceannais — corrlaigh timpeall 11/8. Tá stair ag tacú leis an ngeall sin — chaill siad dhá chluiche ceannais agus dhá leathchraobh sna ceithre mhórchomórtais deireanacha. Más mian leat geall a chur in aghaidh Shasana, tá na deiseanna ann.
Ar leibhéal imreora, tá Harry Kane mar cheann de na ceannaírí do bharr marcálaí an chomórtais ag corrlaigh 10/1, agus Bellingham ag 12/1. Tá Saka ag 20/1, rud a bhfuil luach ann más féidir leis an bhfoirm iontach atá aige ag a chlub a aistriú go leibhéal idirnáisiúnta. Foden ag 16/1 freisin, imreoir a bhfuil cumas cúil iontach aige ach nach scóráil go rialta le Sasana go fóill — margadh a d’fhéadfadh luach a thairiscint má athraíonn an patrún sin. Don Éireannach a chuireann geall ar Shasana, tá meascán de mhothúcháin ann — tá tú ag tacú le Sasana trí gheall a chur orthu, ach tá tú freisin ag baint brabúis astu. Tá bealach Éireannach ann go leor leis sin — pragmatachas le meangadh gáire, mar a déarfá. Agus má chailleann Sasana, tá an geall caillte ach tá an sásamh buaite. Tá sin ina infheistíocht mothúchánach a oibríonn gach bealach.
Nasc na hÉireann — Declan Rice agus an Phríomh-Sraith
Bhí mé i dteach tábhairne i nGaillimh roinnt blianta ó shin nuair a d’imir Sasana cluiche ag Euro, agus bhí rud aisteach le tabhairt faoi deara: bhí formhór na ndaoine sa seomra ag tacú le Sasana. Ní mar gheall ar ghrá do Shasana, ach mar gheall ar ghrá do na himreoirí. “Sin é mo dhuine ó Arsenal,” a dúirt fear amháin nuair a scórail Saka. “Sin é an buachaill ó Liverpool,” a dúirt bean eile faoi Alexander-Arnold. Sin an nasc — ní nasc náisiúnta é, ach nasc clubanna. Féachann Éireannaigh ar an bPríomh-Sraith gach seachtain, ceannaíonn siad geansaithe na gclubanna, agus nuair a fheiceann siad na himreoirí céanna i ngeansaí Shasana, tá sé deacair gan tacú leo.
Agus ansin tá Rice. Is siombail é den cheist mhór: cé leis thú? Rugadh é i Londain, tógadh é i Sasana, ach tá a sheantuismitheoirí ó Chorcaigh. D’imir sé trí chluiche cairdiúla d’Éirinn ag leibhéal faoi-21 in 2018, agus ansin d’athraigh sé go Sasana in 2019, cinneadh a chuir frustrachas ar an bpobal sacair Éireannach. Tá Éireannaigh ann atá fós feargach faoi, agus tá Éireannaigh ann a thuigeann an cinneadh — imreoir ag 20 bliain d’aois ag roghnú na foirne a thug an deis is fearr dó dul chun cinn. Ní dhéanfaidh mé breithiúnas air — dá mbeinn i mo imreoir 20 bliain d’aois le rogha idir Éire agus Sasana, ní bheinn chomh cinnte faoi mo chinneadh féin agus a mheasaim. Is cuma cén taobh a bhfuil tú, tá Rice ina nasc beo idir an dá thír ar an bpáirc. Gach uair a imríonn sé ag Corn an Domhain, beidh Éireannaigh ag féachaint air le meascán de bhród agus d’aiféala — bród as a thallann, a tháinig go páirteach ó fhréamhacha Éireannacha, agus aiféala nach bhfuil sé ag imirt i ngeansaí glas.
Níl Rice ina aonar, áfach. Tá go leor imreoirí sa phainéal Sasanach a imríonn do chlubanna a bhfuil lucht leanúna Éireannacha acu — Arsenal, Liverpool, Manchester United, Chelsea. Ar Shatharn ar bith, tá breis agus milliún Éireannach ag féachaint ar an bPríomh-Sraith, agus tá na himreoirí sin chomh haitheanta in Éirinn is atá siad i Sasana féin. Nuair a imríonn Sasana ag Corn an Domhain, tá cuid de gach club Éireannach ar an bpáirc sin freisin. Sin an fáth a bhfuil Sasana ag Corn an Domhain ábhartha d’Éireannaigh fiú nuair nach bhfuil Éire ann féin — ní hamháin mar chomharsa, ach mar scáthán ar ár saol sacair féin, ár gclubanna, ár laochra seachtainiúla.
Réamhaisnéis — Cá bhFágfaidh Sasana an Comórtas?
Tar éis naoi mbliana ag anailísiú foirne Shasana, tá mo réamhaisnéis bunaithe ar phatrún seasta: rachaidh siad i bhfad, ach ní rachaidh siad go dtí an ceann. Is foireann iad a bhuaileann na foirne ba chóir dóibh a bhualadh, a fhaigheann tríd an ngrúpa gan stró, agus a shroicheann na babhtaí deiridh — agus ansin, i gcluiche amháin in aghaidh foirne atá ar an leibhéal céanna nó níos fearr, cailleann siad.
I mo thuairim, rachaidh Sasana go dtí na ceathrúchraobha ar a laghad, agus seans maith go dtí an leathchraobh. An bealach is dóchúla, dar liomsa: barr Ghrúpa L le 9 pointe, bua sa bhabhta 32 in aghaidh foirne ón tríú háit, agus ansin cluiche ceathrúchraoibhe deacair in aghaidh foirne mar an Ghearmáin nó an Spáinn, ag brath ar an gcrannchur. Sin an áit a mbeidh an scrúdú fíor — ní sa ghrúpa, ach sa cheathrúchraobh.
Ach an buafaidh siad an corn? Ní dóigh liom é. Tá an Fhrainc agus an Bhrasaíl níos láidre ar pháipéar, agus tá an Airgintin fós mar sheaimpíní reatha le spiorad buachan nach bhfuil ag Sasana. Ach sin an rud faoi Chorn an Domhain — is féidir le haon rud tarlú. Dá mbeadh Sasana ag imirt sa leathchraobh i MetLife Stadium, an staidiam céanna ina mbeidh an cluiche ceannais, ní bheadh iontas orm dá mbeidís ann ar an 19 Iúil freisin. Ach ní chuirfinn mo theach air.
D’Éireannaigh, is é an rud is suimiúla faoi Shasana ag Corn an Domhain 2026 ná an cheist phearsanta: an dtacóidh tú leo nuair a thiteann an Albain amach? Nó an bhfanfaidh tú neodrach, ag baint sásaimh as an gcomórtas gan taobh a ghlacadh? Níl freagra ceart ann — tá Éireannaigh ann a bheidh ag scréachail le háthas má bhuaileann Sasana an corn, agus tá Éireannaigh eile ann a bheidh ag gáire má chailleann siad arís eile. Sin an áilleacht atá sa chaidreamh seo: is cuma cad a tharlaíonn, beidh mothúchán ann. Agus más mian leat forbhreathnú ar na foirne ar fad ag Corn an Domhain 2026, tá rogha mhór ann — 48 foireann, agus gach ceann acu le scéal éigin a insint.