Loading...
2,720. Sin an líon iomlán cúl a scóráladh ag gach Corn an Domhain FIFA ó 1930 go 2022. In 22 comórtas, 900 cluiche, agus beagnach céad bliain staire. Nuair a chuala mé an staitistic sin den chéad uair, stop mé agus rinne mé an matamaitic: sin timpeall 3.02 cúil sa chluiche ar mhéan thar an stair iomlán. Ach tá an fhírinne níos suimiúla ná an meán — tá scéalta taobh thiar de gach uimhir, agus sin é an rud a dhéanann staitisticí corn an domhain chomh tairbheach do dhuine ar bith a chuireann geall nó a fhéachann ar an gcluiche le súile anailíseacha.
Sa phíosa seo, siúlfaidh mé trí na staitisticí is tábhachtaí — na buaiteoirí, na cúil, na taifid aisteacha — agus tabharfaidh mé comhthéacs Éireannach do gach ceann acu. Tá na huimhirí seo ní hamháin suimiúil mar fhíricí, ach úsáideach freisin do dhuine ar bith atá ag smaoineamh ar ghealltóireacht ag Corn an Domhain 2026.
Buaiteoirí — Na Tíortha is Rathúla
Bhí mé ag caint le mo mhac an lá cheana agus d’fhiafraigh sé díom: “Cé mhéad tír a bhuaigh Corn an Domhain riamh?” Nuair a dúirt mé “ocht,” bhí ionadh air. As na 79 tír a d’imir sa chomórtas ó 1930, ní raibh ach ocht gcinn in ann an corn a ardú. Sin 10.1%, agus insíonn sé sin scéal tábhachtach — ní comórtas é seo a bhuann foirne nua go héasca.
An Bhrasaíl ar bharr an liosta le cúig chorn (1958, 1962, 1970, 1994, 2002) — fós an tír is rathúla i stair an chomórtais. An Ghearmáin agus an Iodáil le ceithre cinn an ceann (an Ghearmáin: 1954, 1974, 1990, 2014; an Iodáil: 1934, 1938, 1982, 2006). An Airgintin le trí cinn (1978, 1986, 2022). An Fhrainc le dhá cheann (1998, 2018). Uragua le dhá cheann (1930, 1950) — an tír is lú daonra a bhuaigh riamh é, le 3.5 milliún duine ag an am. Sasana (1966) agus an Spáinn (2010) le corn amháin an ceann.
Cad a insíonn sé sin do Chorn an Domhain 2026? Ar dtús, go bhfuil foirne áirithe a bhfuil DNA buachana acu — an Bhrasaíl, an Ghearmáin, an Airgintin, an Fhrainc — agus gur i measc na bhfoirne sin a bhíonn an buaiteoir de ghnáth. As na deich gcomórtas deireanacha (1986-2022), ní raibh ach buaiteoir amháin (an Spáinn i 2010) nach raibh Corn buaite cheana acu roimhe sin. Sin patrún atá an-soiléir — agus sin an fáth go bhfuil na ceithre sheancheannaírí sin ar na corrlaigh is gearr ag na geallghlacadóirí don chomórtas.
Ach tá taobh eile den scéal: leis an bhformáid nua 48 foireann, beidh 16 thír ag a gcéad Chorn an Domhain riamh nó ag filleadh tar éis tréimhse fhada. Háítí, Cúrasó, an Bhoisnia, an Iordáin — foirne nach raibh acu ach brionglóid faoi. Ní bhuafaidh siad an comórtas, ach beidh siad ann, agus beidh a staitisticí féin acu den chéad uair. Sin an draíocht atá ag baint le Corn an Domhain — gach comórtas, leathnú an scéil.
Cúil — Taifid agus Barr Marcálaithe
Cé aige a bhfuil an taifead do chúil ag Corn an Domhain? Miroslav Klose ón nGearmáin — 16 chúl i gceithre chomórtas (2002, 2006, 2010, 2014). Thóg sé 14 bliain air an taifead sin a thógáil, cluiche ar chluiche, comórtas ar chomórtas. Ronaldo Nazário (an Brasaíleach) sa dara háit le 15 chúl, agus Gerd Müller agus Just Fontaine le 14 an ceann. Ach seo an rud is suntasaí faoi Fontaine: scóráil sé a 13 cúl i gcomórtas amháin — 1958 — taifead nach sárófar go deo, dar liom.
Cúil sa chluiche ar mhéan, tá sé ag titim le himeacht ama. Sna 1950idí agus 1960idí, bhí os cionn 4 chúl sa chluiche ar mhéan. Sna 2010idí, thit sé go 2.6. An fáth? Tá an cosaint i bhfad níos fearr anois, tá na cluichí níos straitéisí, agus tá na rialacha VAR ag laghdú cúil áirithe (cúil ofsaide a bhí á ceadú roimhe seo). Ag Corn an Domhain 2022 sa Chatar, bhí 172 cúl i 64 chluiche — 2.69 sa chluiche, beagán os cionn an tréocht le blianta beaga anuas.
Do 2026, tá mé ag súil le méadú beag sa mhéan cúl. An fáth? An formáid nua. Le 48 foireann, beidh bearna níos mó idir na foirne is láidre agus is laige. Nuair a imríonn an Bhrasaíl in aghaidh Háítí nó an Ghearmáin in aghaidh Cúrasó, beidh scóir 4-0 nó 5-1 le feiceáil — rud a ardóidh an meán. Is staitistic thábhachtach í seo do dhuine ar bith atá ag cur geallta ar an margadh Os/Faoi — b’fhéidir go mbeidh “Os 2.5” níos sábháilte ná mar a bhí le blianta beaga anuas.
Taifead eile le luaigh: an cúl is tapúla i stair an chomórtais — 10.8 soicind, ag Hakan Sukur na Tuirce in aghaidh na Cóiré Theas sa chluiche don tríú háit i 2002. Agus an hat-trick is tapúla? László Kiss na hUngáire — trí chúl i 7 nóiméad in aghaidh na hEilbhéise i 1982. Sin cineál staitisticí a chuireann aoibh ar d’aghaidh agus a mheabhraíonn duit go bhfuil rud ar bith indéanta i gCorn an Domhain.
Taifid — Na Cluichí is Mó, na Torthaí is Aistí
10-1. Sin é an scór is mó i stair Chorn an Domhain — an Ungáir in aghaidh na hEilbhéise i 1954 agus an Ungáir in aghaidh na hEilbhéise i 1982. Bocht an Eilbhéis — dhá uair an íospartach. Ach ní hiad siúd na cluichí is aisteacha. Cad faoi an Bhrasaíl 7-1 an Ghearmáin i 2014? Bhuel, go teicniúil, is é an Ghearmáin 7-1 an Bhrasaíl an ceann ceart — sa Bhrasaíl féin, os comhair 58,000 duine a bhí ag súil le bua baile. Sin an toradh is turnamhach i stair an chomórtais, ní de bharr an scóir féin, ach de bharr cé leis a tharla sé agus cá háit.
Cluichí ceannais: an scór is coitianta i gcluiche ceannais ná 1-0 (6 huaire) nó 2-1 (5 huaire). Ní raibh ach ceithre chluiche ceannais a chríochnaigh ar chiceanna éirice — an Bhrasaíl vs an Iodáil 1994, an Fhrainc vs an Iodáil 2006, an Fhrainc vs an Airgintin 2022, agus an Bhrasaíl vs an Iodáil 1994 arís an ceann is cáiliúil. An rud suimiúil: i 22 cluiche ceannais, ní raibh aon cheann riamh gan cúl (0-0 ag am réalta) go dtí 1994. Sin staitistic a insíonn go mbíonn foirne ag ionsaí i gcluichí ceannais — ní bhíonn siad ró-chúramach nuair atá an corn ar an líne.
Taifid eile: an fhoireann is mó cluiche a d’imir ag Corn an Domhain — an Bhrasaíl le 114 chluiche thar 22 comórtas (gach ceann acu). An fhoireann is mó cúl — an Bhrasaíl freisin, le 237. An fhoireann is mó cúl a fuair ina gcoinne — an Ghearmáin le 130. Ach an staitistic is fearr liom: an Bhrasaíl an t-aon tír a d’imir i ngach Corn an Domhain riamh — 22 as 22. In 2026, beidh sé sin 23 as 23. Sin iontaoibh atá dochreidte — beagnach céad bliain ar an stáitse is mó, gan sos amháin.
Staitisticí faoi chártaí: an cárta dearg is tapúla riamh — 55 soicind, José Batista na hUragua in aghaidh na hAlban i 1986. Agus an cluiche le is mó cártaí? An Ísiltír vs an Phortaingéil i 2006 — 4 chárta dearga agus 16 cárta buí san iomlán. Cluiche gránna, ach staitistic iontach do dhuine ar bith a chuireann geallta ar mhargadh na gcártaí.
Staitisticí na hÉireann ag Corn an Domhain
Caithfidh mé a bheith macánta — ní liosta fada é seo. Bhí Éire ag trí Chorn an Domhain, d’imir muid 13 chluiche, agus seo na huimhirí: 2 bhua, 8 gcluiche cothrom, 3 chailleadh. 10 gcúl scórtha, 10 gcúl faighte. Taifead gan sárú — X/X, mar a déarfá. Bhuaigh muid ar an Iodáil (1-0, 1994) agus ar an Araib Shádach (1-0, 2002). Chaill muid ar an Iodáil (0-1, 1990), an Spáinn (1-1, 2-3 pion., 2002) agus… sin beagnach é.
An rud is suntasaí faoi staitisticí Chorn an Domhain na hÉireann? Na cluichí cothroma. 8 as 13 — ráta 61.5% de chluichí cothroma. Sin an ráta is airde d’aon fhoireann a d’imir 10 gcluiche nó níos mó. Cad a insíonn sé sin? Bhí Éire ina bhfoireann a bhí deacair a bhualadh ach deacair bua a bhaint amach freisin. Cosaint láidir, ionsaí teoranta — sin é stíl Jack Charlton, agus sin é stíl a d’oibrigh chun muid a choinneáil sa chomórtas ach a d’fhág muid gan an chéim breise a ghlacadh.
Robbie Keane, an marcálaí is fearr ag Éirinn i stair Chorn an Domhain, le 3 chúl — gach ceann acu tábhachtach. An ceann is cáiliúla: an cúl in aghaidh na Gearmáine i 2002 sa nóiméad deireanach (1-1), a choinnígh Éire sa chomórtas ar feadh cluiche amháin eile. Tá na staitisticí sin imithe anois — ní bheidh Éire ag Corn an Domhain 2026 — ach fanfaidh siad sa leabhar go deo. Más suim leat na scéalta taobh thiar de na huimhirí, féach ar ár stair iomlán Chorn an Domhain FIFA. Agus b’fhéidir, in 2030, beidh caibidil nua le scríobh.